ووشو
هنر رزمی ووشو از ورزش رزمی و باستانی چینی است که در آن انواع مختلف حرکات جهت سلامتی جسم و روح و دفاع از خود در نظر گرفته شده است. در چین باستان از هنرهای رزمی برای دفاع از سرزمین یا خود یا خانواده از دشمنان، راهزنان و غیره استفاده میشد. امروزه ووشو بصورت استاندارد جهانی به مردم جهان ارائه شده است و فقط منحصر به کشور چین نیست و مردم کشورهای مختلف برای بهره گیری از خواص طبی وشرکت در رقابتهای قهرمانی این رشته ورزشی را تمرین میکنند.
هنر رزمی ووشو بطور کلی در دو زمینه ارائه میشود:
- زمینه تالو (اجرای فرمهای سنتی چینی بصورت زیبا به همراه حرکات آکروباتیک)
- زمینه سانشو (مبارزه آزاد بر روی سکو با استفاده از دستان و پاها و زیرگیری)
زمینه تالو دارای چهار سبک معروف جهانی است که معمولاً در مسابقات بین المللی دارای ردههای قهرمانی است.
فهرست مندرجات |
تاریخچه ووشو
درزمانهای بسیار دور یعنی چیزی در حدود بیش از4500 سال قبل زمانی که کشورهایی مانند ایران وچین بدلیل وجود تمدنهای بسیار بزرگ وکهن در سرزمینهایشان مهد قدرت درتمامی دنیا بشمارمیرفتند امپراتوریهای بسیارقدرتمندی در کشور پهناور چین حکومت می کردند که نماد قدرت آنان ظلم ،کشتارو جهان خواهی بود. بسیارند آثاری مانند دیوار بزرگ چین که زندگی انسانهای بیشماری رادرداخل خود مدفون نموده اند ومظهرظلم وزیاده خواهی حاکمان زورگوی آن زمانند . یکی از دلایل تداوم قدرت آنان را میتوان ایجاد نفاق وتفرقه در بین قبایل متعدد کشور چین برشمرد. این کشور بنا به موقعیت جغرافیایی وآب وهوای خاص خود جمعیت کثیری ازمردمان جهان را درون خود جای داده است که درآن میان نیز قبایل جداگانه ای به جهت تفاوت گویش ولهجه های مختلف، اختلاف نژادی وآئینی و...بوجود آمده اند که اختلافات قبیله ای چینی در آن زمانها از گفتارهای ویژه تاریخ است، جنگهای بی شمار قبایل وآثارمخرب آنها سالیان سال عرصه زندگی را در آن دیار تلخ کرده بود.
معبد شائولین
یکی ازمکانهای عقیدتی درآن زمانها بود که پیروان کثیری از قبایل مختلف چینی را بسوی خود می کشاند. معبدی ارزشمند به لحاظ تاریخی ومؤثر بر فرهنگ مردمان چین. بنا به برخی روایات این معبد را بودائیهای هندی که به این دیار مهاجرت کرده بودند بنا نهادند که از ابتدامکانی برای زیارت وکنترل قوای درونی بود. آنان معتقد بودند که آدمی از نیروهای حیاتی عظیمی غیر از حواس پنجگانه برخوردار است و سعیشان در آن معبد بیشتر کنترل هواهای نفسانی ، مبارزه با امیال درونی و نزدیکتر شدن به نیروی حیاتی بود ، که رفته رفته منجر به قدرتمندتر شدن نیروی تفکر آنان نیز شده و افراد یا قبایلی که با شائولین در ارتباط بودند همواره در جنگهای قبیله ای پیروز و برتر میدان بودند، به مرور زمان تمامی قبایل چین به این امر واقف شدند که فنون مهارتی ویژه ای در شائولین آموزش داده میشود که تسلط بر آن فنون آنان را فاتح جنگها می نماید لذا اغلب به آنجا روی آودند وفرهنگ و ذات شائولین در مدت نه چندان زیادی در تمامی سرزمین اژدهای زرد(چین) اشاعه یافت با سپری شدن سالیان بسیار زیاد هر قبیله ای تحولات جدیدی را بر فنون شائولین اعمال نمود تا اینكه اوضاع به گونه ای شد كه هر چند قبیله ، خود سبك ابداعی خاصی را بوجود آوردند كه در مجموع تا كنون شمار سبكهای رزمی شناخته شده چینی به بیش از 450 سبك رسیده است كه در مجموع غنای تكنیكی بی نظیری به این فنون رزمی بخشیده است .
راز داری
گرچه تفاوت فنون در این سبكها بسیار فاحش وآشكار بود اما یكی از وجوه مشترك آنها خصلت رازداری بسیار برجستهای بود كه استاید این سبكها داشته و به شاگردان نیز منتقل می كردند. دلیل بوجود آمدن این خصلت این بود كه اگر قبیله یا طایفهی خاصی به فنون جدیدی دست پیدا میكرد ، برای آنكه در جنگها از همین فنون بر علیه خود آنان استفاده نشود یعنی در واقع ، ابزار را به دست دشمن نداده باشند ، بصورت بسیار محرمانه از این فنون محافظت میكردند. مدرنیته شدن جهان به شیوه امروزی و گرایش مردمان جهان به صنعت وتكنولوژی ، موجبات تغییرات فراوانی را در جنگهای طوائف چین فراهم آورد ، پدیدهی ارتباطات كه توانست مردم جهان را به هم نزدیكتر سازد،بروی چینی ها نیز بی تأثیر نبود . به مرور زمان روابط خاصی در میان مردمان چین ظهور نمود و فرهنگ شائولین بهعنوان عقیدهای بنیادین در آن سامان درآمد .
حال كه مردم چین از نقطهی اشتراكی بزرگی برخوردار شده بودند و امپراتوری چین هم جایگاه خود را در خطر میدید، ترفندهای دیگری را جهت سلطه بر آن كشور برگزید كه از آن جمله میتوان رواج تریاك در آن كشور را نام برد كه پس از مدت كوتاهی زندگی بیشتر مردم را فلج نمود . انقلاب تریاك یكی از بزرگترین رخدادهای تاریخی چین است و عمدتاً توسط تفكر و فرهنگ مشترك مردم چین كه نشأت گرفته از فرهنگ شائولین بود شكل گرفت و اعتیاد و ذات تریاك را در آن دیار ریشه كن كرد.
پس از آن زمان عموماً سبكهای مختلف شائولین از محبوبیت بیشتری برخوردار شدند تا آنجا كه در مراسمات مختلف ، قهرمانان و برجستهترین رزمیكاران چینی به نمایش تواناییهای خود میپرداختند. طی چند صد سال این مسئله به همین روال میگذشت و فنون رزمی چینی كاملتر میشدند ، كشورهای زیادی خواهان فراگیری این فنون و مهارتهای رزمی بودند اما هیچگاه از سوی چینیها اجابت نمیشد چرا كه همواره خصلت رازداری چینیها به نسلهای بعد انتقال مییافت و مانع از گسترش این فنون در خاج از مرزهای چین میشد... تا اینكه پس از گذشت سالیان متمادی ، رفته رفته این مهارتها بصورت یك ورزش باستانی درآمد كه با نامهای مختلفی شناخته میشد كه مهمترین این اسامی عبارت بودند از كونگفو ، بوكس چینی ، چوانفا ، شائولین ، ووشو و ... كه بنا به توافقات مقامات شائولین در چین نام ووشو برای جهانی شدن این ورزش برگزیده و فدراسیون جهانی این ورزش نیز تشكیل شد.امروزه در تمامی كشورهای جهان سبكهایی از این ورزش آموزش داده میشود . گرچه آنچه كه در خارج از مرزهای چین موجود است ذرهای از وسعت عظیم فنون رزمی چینی است با این وجو د حس درونی بیشتر كسانی كه در اقصی نقاط جهان به این ورزش گرویدهاند چیزی مشابه روحیات چینیهای باستان است . اساساً تفكر گرایش به ووشو جدای از بحث " تنها یك ورزش مستقل " بوده و ووشو كاران بیشتر تفكرات آرمانی دارند و دست یابی به نیروهای درونی و متافیزیكی است كه موجب شده است تا این ورزش بُعدی اعتقادی در میان پیروانش پیدا كند . راهیابی به مسابقات جهانی و بدست آوردن مدالهای رنگین هیچگاه خواستهای روحی ووشو كاران را تجلی نمیبخشد به همین دلیل است كه بسیاری از قهرمانان برجسته این ورزش حتی پس از چندین بار تكرار قهرمانی ، با عظمی را سخت تر از قبل به تمارین طاقت فرسای ووشو ادامه میدهند.
ووشو در ایران
در ایران نیز از حدود سالهای 1364 و 1365 افرادی كه مجذوب ووشو شده بودند به چین كشیده شدند كه بعدها موجب ترویج ووشو در ایران شده و خود اساتید مطرحی در سطح بینالملل شدند كه در این میان چهرهی محمد پورغلامی بسیار نمایانتر است به طوری كه اكنون به عنوان عضو هیأت رئیسهی فدراسیون جهانی ووشو و رئیس كنفدراسیون ووشو غرب آسیا در خدمت ووشو می باشد. طی چند سال اخیر دوره های آموزشی مراحل شالبندی ووشو توسط ایشان پایه گذاری و تدوین شد و رنگ و روی نوینی به وضعیت درجه بندی هنرجویان این رشته ورزشی در سراسر کشور بخشیده شد. که تا کنون تعداد 18 نفر موفق به کسب دان 4 شده اند.
*****************
آیکیدو
آیکیدو به معنای وحدت و آشتی و تجسم قدرت. مو سس این ورزش رزمی ( یا هنر رزمی ) موریهه اوشیبا نام دارد وی در سال 1883 در خانوادهای که به جهت داشتن مردان جنگی و استاد در کار با سلاحهایجنگ معروف شده بود پا به عرصه جهان هستی گذاشت پدرش یوروکو استاد شمشیر زنی و نیزه بود که موریهه توانست زیر نظر پدرش تکنیکهای مختلف جوجوتسو - آیکی جوتسو - شمشیر زنی و کار با باتوم رابیاموزد تأثیر گذارترین مربی او سوکاکوتاکوا بود که شخصیتی محکم و با ثبات داشت او مجموعهای از فنون و تکنیک را تحت عنوان رشته دایتو ریو را به او آموزش داد. اوشیبا تأثیرات مبارزه را در حین کار با تاکوا کشف کرد ولی این برای او کافی نبود چرا که او میخواست به جایگاه واقعی بشر دست پیدا کند و البته توانست این جایگاه را به لطف وجود شخصیت دیگری به نام اونیسابورو دگوچی استاد بزرگ تمرینهای سبک جدید شینتو ایست یعنی اوموتو کیو بدست آورد در کنار دگوچی وی توانست تمرینات جدید ( به کار گیری زمزمه و اصوات دعاگونه به صورت ذکر ) به نام کوتو داما را دنبال کند وقتی در سال 1924 دگوچی ژاپن را به قصد مونوگولی ترک کرد و اوشیبا به عنوان محافظ همراه وی بود اوشیبا هرآنچه که از مبارزه میدانست برای مقابله با دستههای راهزنان به کار میگرفت این تجربه بسیار عالی بود و برای اولین بار استاد بزرگ آینده مسیر ویژه خود را پیدا کرد پیش بینی در دل خطر وقتی همه تهدید شده و هراسیدهاند او به جلوتر از خودش مینگرد و میاندیشد کدام مسیرها را باید انتخاب کرد و از کدام باید چشم پوشید در بازگشت به ژاپن اعتقاداتش به یقین رسیده بود و به جایگاه بشر در عالم هستی دست یافته بود و آن را با تمام وجود درک میکرد. برای ایجاد هماهنگی بین تمرینات و اعتقادات فیلسوفانه اش او هنری جدید آفرید آیکیدو به معنای:
وحدت و عشق صلح و آشتی و تجسم قدرت هر بخش از آیکیدو دارای معنایی به شرح ذیل است:
آی : هماهنگی - وحدت - همراهی - همراه شدن
کی : روح - توان - نیروی روحی - قدرت درونی
دو : روش - ساختار - راه
ریشههای آیکیدو نوین در آیکی جوجوتسو ژاپن قرار گرفته است. در این عهد بوجوتسو با روشهای کلاسیک تمرینات رزمی نقش برجستهای در پدیدار گشتن طبقه جنگاوران در مهارتهای دفاع با دست خالی در کنار شیوه استفاده از سلاح آموزش داده میشد آیکی جوجوتسو تنها یکی از چند نوع شیوهها و سبکهای مبارزه بود. در تمام آنها نظرات سخت انضباطی اعمال میشد و اعضا موظف به حفظ کامل اسرار بودند که به تمرین این روشها و فنون به دیده احترام بنگرند.گفتهاند که آیکی جوجوتسو توسط جنگاوری فاضل به نام شاهزاده تی جون فرزند امپراتور سیوا ابداع شده است. روش تی جون بر اساس ضربات شمشیری دست خالی که نقاط مختلف باز زره حریف را مورد هدف قرار میداد استوار بود. یکی از فرزندان تی جون به نام تسوته موته محدوده فنون را گسترش داد و تاکید را بر ما آی ( تشخیصفاصله بین خود و حریف) گذاشت. این توانایی برای تمام جنگاوران لازم بود زیرا که آنان بایستی خود را آماده رویارویی با سلاحهایی با طولهای مختلف میکردند.یوشی میتسو سردار برجسته از هنرهای رزمی آگاهی بسیاری داشت. وی فردی بود که آگاهیهای بسیاری در زمینه اطلاعات پزشکی داشت. او این اطلاعات را بر اثر علاقه به کالبدشناسی انسان کسب کرده بود. گفته میشود که وی این اطلاعات را از راه تشریح اجساد جنگاوران مرده به دست میآورده. وی با بکار بردن فنون رایج به شیوههای ماهرانه که وی را قادر میساخت کنترل بیشتری روی حریفانش بدست آورد موجب توسعه و پیشرفت آی جوجوتسو گردید. وی دریافت که دست و مچهای جنگاوران چون محکم و پوشیده شده نیستند معمولاً آسیبپذیر هستند و بنابراین فنونی ابداع کرد که آنها را برای آسیب زدن به این نقاط به کار برد. وی این ساختار را " دایتو ریو آیکی جوجوتسو" نامید که بعد از مرگش دایتو نامیده شد.یوشی کیو پسر یوشی میتسو که خود نیز جنگاوری کارآزموده بود با اضافه کردن شیوهای که جنگاوران بدون سلاح میتوانستند از آن در مقابل شمشیرهای کوتاه و بلند استفاده کنند. تعداد فنون این روش را افزایش داد. یوشی کیو همچنین شاگردانش را وادار به تمرین در مقابل شمشیرهای کوتاه و بلند که یک نوع نیزه شکافنده بود میکرد. وی به خاطر تغییر محل اقامتش فامیلی خود را تغییر داد در اواخر قرن نوزدهم که ژاپن در آستانه بیرون آمدن از انزوا قرار داشت. سوگاکوتاکه دا سی و یکمین فرد از نسل تاکه دا تصمیم گرفت که شیوه خانواده را دوباره احیا کند. پس از مدتی این شیوه را جا انداخت و مدرسهای در هوکایدو واقع در استان آباشیری افتتاح کرد. دیری نپایید که کارش گرفت و افراد ارتش در آنجا به یادگیری پرداختند. توکی مونه تاکه دا پسر وی کار را ادامه داد و مدرسه را " دایتون کان " نامید. نامی که تاکنون حفظ شده است در این مدرسه بود که فردی به نام " موریهه اوشیبا" تحصیل کرد. او که خود استاد مسلم هنرهای رزمی بود تحت تأثیر " سوگا کوتاکه دا " با معرفی بهترین هنرهای رزمی دیگر و ارایه برخی از عقاید خود به پیشرفت برنامه آموزشی مدرسه کمک کرد. وی خیلی زود یکی از برجستهترین شاگردان " سوگا کوتاکه دا " گردید.یوشیبا در زمان قدرت واکایاما در ژاپن متولد شد. وی مرید هنرهای رزمی بود. او تمام پول خود را در راه یادگیری زیر نظر بهترین استادها در جهان صرف کرد. او اشتهای سیری ناپذیری جهت یادگیری هرچه بیشتر روشها داشته است. وی در جنگ جهانی دوم در ارتش ژاپن در جنگ با روسها دلاوریها و مهارت خود را به نمایش گذاشت تا جای که به او لقب خدای سربازان را دادند. وی پس از جنگ به شغلهای بسیاری پرداخت ولی به خاطر بهبود مهارت رزمی خود در رنج بود زیرا که آرزو داشت که شکست ناپذیر گردد. در این دوران بود که با راهبان بودایی برخورد و به فلسفه آنها گوش فرا داد و بر اثر آن به تردید افتاد که هنرهای رزمی نباید فقط مختص حمله به شخص دیگر یا به زمین زدن انسانها باشند. وی تصمیم گرفت که این فلسفه را دنبال کند. لذا شخصا وارد معبد گردید و هر روز ساعات زیادی را به خلوت و تنهایی میگذراند و مفهوم حقیقی هنرهای رزمی پی برد. وی دریافت که هنرهای رزمی نباید مختصرا وابسته به قدرت باشند بلکه بایستی راهی برای پیشرفت روح و جسم و رسیدن به صورت آنها باشند.آیکی جوجوتسو آنگونه که تمرین میگردید این فلسفه را مطرح نمیکرد.بنابراین وی تصمیم گرفت تا هنر جدیدی را ابداع کند که سرشار از اصل هماهنگی روحی و جسمی مورد نظرش باشد. وی این هنر را آی کی نامید و همانند دیگر هنرهای رزمی پسوند جوتسو به معنای هنر جنگیدن را از آن حذف کرد و واژه دو را به معنای راه را که نشان دهنده ملایمتر شدن است به جای آن برگزید.
**********
انشین
انشین کاراته یکی از سبکهای کاراته و یکی از محبوب ترین رشتههای رزمی در سراسر دنیاست.این رشته توسط کانچو جوکونی نومیا بنیان نهاده شد. کانچو جو کو نینومیادر سال۱۹۵۴متولد شد.وی ورزش رادرسن کودکی باجودو وسوموشروع کرد.درجوانی به کاراته روی آورد ودر اولین مسابقات جهانی کیوکوشین۱۹۷۴قهرمان سوم جهان شد.نی نومیا در مسابقات بزرگان کاراته دنیا توانست مقام نائب قهرمانی را از آن خود کند .در سال۱۹۸۸انشین کاراته را بنیانگذاری کرد.این سبک غیرکنترلی است ودر آن تکنیکهای جودو و جابجایی های سو مو که همان ساباکی است استفاده میشود.چون ساباکی دراین سبک وجود دارد سرعت عمل بالاتر می رودو به همین دلیل اینکه شخص مجبور به بالا بردن سرعت برای جابجایی می باشد.یکی از مهمترین و یژگیهای آن کاربردی بودن این سبک است.از حرکات اضافی در این سبک اجتناب شده وکاتاها همه کاربردی هستندو تمام قسمت کاتاها دارای معنای قابل فهم واجرا برای هنر جویان است . معنای ساباکی ساباکی مفهوم مشکلی است که بتوان آنرا از زبان ژاپنی ترجمه کرد. به هر حال ساباکی به حرکت که اغلب باکنترل و گاه باآماده سازی برای حرکت بعدی همراه است.اشاره دارد. مثلآ ازساباکی می توان در اشاره به آموزش اسب اشاره کرد. سوار کار حرکات خاصی رااجرا کرده تا حیوان را کنترل کند و همین امرباعث می شودکه حیوان طبق علاقه ونظر او رفتار وعمل کند.ساباکی به صورت حرکت مدافع درخط وبه وضعیت حمله متقابل تفسیر می شود و این حرکات کنترل شده؛در آماده سازی متقابل؛اساس استراتژی بعضی از سبکهامانند انشین است .
ساباکی تایمینگ
اصطلاحی معادل تایمینگ در زبان فارسی وجود ندارد یا حداقل به راحتی نمی توان اصطلاح معادل تایمینگ را استفاده نمود تایمینگ رامی توان به معنی زمان مناسب دربهترین موقعیت نامبرد تایمینگ نه تنها در هنرهای رزمی بلکه در کلیه ورزشها مورد استفاده قرار می گیردولی آنچه قابل توجه است برنامه ریزی مدرن برای استفاده از تایمینگ می باشد که این مهم راکانچو نینومیا یکی از نوابغ کاراته جهان توانسته است درانشین به نام ساباکی تایمینگ برنامه ریزی نماید. تلفیق تایمینگ وساباکی باعث می گردد تا کاراته کار بتواند به صورت کاربردی از آن استفاده نمایدتمرینات منظم ساباکی تایمینگ باعث خواهد شد تا کاراته کار با سرعت عمل بهتردر موقعیت کاملمسلط بر حریف قرارگیرد.ساباکی تایمینگ همچنین دید و ذهن مبارز راقوی میکند.مبارز با این تمرینات در مبارزه خود از اعتماد و به نفس بیشتری برخوردار خواهد بود.
در ایران
انشین کاراته در ایران توسط شیهان حمید سلطانی بنیانگذاری گردیده است . او در سال 1336 در تهران بدنیا آمد . در سال 1353 با سبک کان ذن ریو کاراته نزد محسن آشوری شروع نمود . با ورود کیوکوشین به ایران با تغییر دادن سبک به آن روی آورد . در سالهای 62 و 63 به تمرین در سبک شیتوکای پرداخت. ودر همان زمان زیر نظر حجت الله مرادی به تمرین جودو پرداخت . در سال 67 طی سفری به ترکیه با آشی هارا کاراته آشنا شد . وبه تمرین در این سبک پرداخت . 1369 به ژاپن مسافرت نمود . به مد ت 6 ماه آشی هارا تمرین نمود . در همان زمان که مشغول تمرین آشی هارا بود . در جستجوی کانچو نی نومیا بود . تا اینکه در یک نشریه رزمی ژاپنی متوجه شد . ایشان سمیناری در شهر چیبا دارند . این اولین ملاقات با کانچو بود . این آغاز شروع انشین بود . در مدتی که در ژاپن بود در تمرینات، اردوها و سمینارها شرکت نمود . در اواخر سال 72 پس از 4سال به ایران بازگشت . از همان ابتدا اقدام به گرفتن مجوز برای فعالیت رسمی نمود .پس از 4 سال پیگیرهای مداوم او توانست در اوسط سال 76 موفق به اخذ مجوز رسمی از فدراسیون کاراته شود . از همان سال توسعه اصولی سبک در کشور شکل گرفت . کلاسهای آموزشی برای مربیان شروع شد . و هنوز هم ادامه دارد . مسابقات در تمام رده های سنی همه ساله به طور منظم برگزار میگردد . در سال 1379 کانچو از ایران برای اولین بار بازید نمود .
از جمله بزرگانی که در ایران در سبک انشین کاراته فعالیت می کنند می توان به مجتبی صداقتی(درحال حاضر نماینده سازمان انشین در کانادا می باشد) ونعمت الله مظهری (درحال حاضرنماینده سازمان انشین در ایالت ویرجینیا آمریکا می باشد)اشاره نمود .مجتبی صداقتی ونعمت الله مظهری از قهرمانان نامدار وارزنده کیوکوشین کاراته ایران می باشند
****************
